Gul û Bilbil

Bilbil wek her rojê dîsa di nav gulîstanê de digerîya, ev çend meh bu ku bi hesreta sebra dilê xwe bubu dar û derzî, bi kelekela dilê xwe axîn û waxînek kişand. Bi hesreta çavê reş û belek û fîrqeta meh û salan kezeb li xwe peritandibu. Bi xemgînî û bêhêvî dîsa di nav gulîstanê de meşek beydude kir. Li ser dareka hişk danî û ket tifkurên hûr û kûr. Bi hêvîyek dawîn çavê xwe li gulîstanê gerand,  lê tiştek nedît bi xemgînî û dilekî şewûtî wuha got:

Evîna min dîlbera min tu li kuyî ka were
Min ji hesreta te re dil kirî pare pare
Dilê bi derd û bi kul tu were hewara min
Wer halê min bibîne dilê min zare zare.


Bi xemgînî û dilşikestî cara dawîn dîsa mêzînek avête baxçe û sekinî. Carekê di cîyê xwe de veciniqî. Di nav gulîstanê de gulek sor serê xwe bi şerm û fedî derxistibu. Lê bi çavê xwe bawer nekir. Carekê du caran di ser re derbas bu belê belê ev gul bu hesreta dilê wî, sebra wî ya meh û salan,  evîna wî ya şev û rojên dirêj bu.

Di carekê de ruh ketibu bilbil, xwîna wî dikelîya ew bexçê ku wîrane bu jê re wek bihuştê xuya dikir. Bi vê kêf û şahîyê wuha xwend û got:

Bi xêr hatî nazenîn, dermanê derd û kulan
Ruh û canê aşiqan, gulîstana bilbilan
Ronîya çavê minî, sebra dilê şikestî
Were siltanê dilan, xeml û xişra gulîstan

Bilbil hema çu li tenişta gulê danişt û bi dilekî şewutî, bi hesreta şev û rojên dirêj, dest bi kilamê xwe yên ku mirov dihelîne û hestên germ dixe dilê mirov got. Lê ji gulê tu bersiv û îşaretek nedît. Gul bi şerm û fedî li ser rewşa bilbil hinekî ecêb ma, şaş bubu. Gelo bilbilê şadî dengbêjê gulîstanê deng û sewta aşiq û maşuqan çi ji wê gîhayê dixwest, çima di nava ewqas gîhayî de hatibu jê re kilamên xwe yên ku her candarî dihelîne dixwend

Haya gulê ji gulbuna wê tunebu. Nizanibu ku ew siltanê gulîstanê dermanê ber dilê evîndaran, bêhn û boxa dilê maşûqan û xeml û xişra destê rind û dîlberan e.

Bilbilê şadî evîna dilê xwe dîtibu. Bi eşq û heyranîyek ji dil nêzî gulê bu xwe bi hev dan naskirin. Bi hev re bun dost lê mixabin kir nekir gulê nizanibu ku ew gule û xwe wek gîhayekî didît. Bi şerm û fedî serê xwe bilind kir û wuha bersiv da bilbil:

Dengbêjê derdê dilan, ruh û canê aşiqan
Ez gîha me tu bilbil, tu ji gulşahê re xan
Dev ji min berde here, em ne hemkufê hev in
Tu bilbilê şadîyî, ez gîhayekî bêcan

Lê bilbilê şadî êdî nikaribu sebir bike. hesreta salan ew di nav agirê evînê de şewutandibu. Di dilê gulê de jî germîyek û pirpirek çêbubu lê dîsajî tiştek ji vê rewşê fam nedikir. Belê hinek îşaretên gulbuna wê peyda bubu lê dîsajî şek û gumanê ew di weswesê de dirizand digot gelo bera jî ez gulim yan ev aswasa dilê min e.

Bilbilê Şadî êdî nikaribu îdare bike. agirê hesretê, dil lê peritandibu,  bi hesret û şahî evîna dilê xwe û wuslata xwe ji gulê re xwend û got:

Ez bilbilê şadî me dermanê derdê dilan
Xwedê ez çêkirime ji bo evîna gulan
Bo te min dil peritand, bibîn hesreta salan
Li ruyê min bikene dermanê êş û kulan

Roj wek avê dibuhurîn û derbas dibun. Bilbilê şadî bi hemu xebat û cehta xwe dîsa jî nikaribu bibe serdilkê gulê. Gîhatî ji gulê re hêsan dihat. Lewra eşq û evînê mesulîyet, parvekirin û fedekarî dixwest. Ji gulê re jîyanek awa, hêsan bu û nikaribu xwe têxe bin barekî giran.

Bilbil bêçare bu, gulê agirê ku di nava wî de pêketibu parve nedikir û hemu kar û xebata gulê ji bo vemirandina vî agirî bu û nizanibu ku eger ev agirê ku di nava wî de dikele bivemire  ew dibu sedema tunebuna bilbilê şadî .

Bilbil biryara xwe dabu. Êdî encama wê çibe jî wê eşq û evîna xwe û ya herî girîng jî gulbuna gulê ji gulê re îspat bikira

Tu gulî ez bilbilim, em ji bo hev çêbune
Ger tu ji min hez nekî, ev bo min tunebune
Dirêj ke dirikên xwe bimije bi xwîna min
Ji bo evîna gulê, mirin kêf û şabune.

Got û dirikên gulê di dilê xwe de çik kir û li wir mir. Wê demê gulê bi poşmanî û bêçaretî xwest ku bilbil ji nû ve de vegerîne jîyanê lê xebatek beyhude bu. Ji bo ku fam bike gule bubu sedemê mirina evîndarê xwe .

Ne hezkirina gulê hêsan e û ne jî gulbun

Eger te jîyaneka wek jîyana bilbil hilbijartibe, tuyê di vî agirê evînê de şewatê jî hilbijêrî. Di vê rê de mirinê bidî ber çavê xwe. Mal û milkê xwe di vê rê de hinda bikî  û wek gulê bi vê hesretê carna bivemirî yan jî wek bilbil xwe di vê rê de feda bikî.
.
FİKRÎ AMEDÎ